New Financial Magazine
Get Adobe Flash player
R E P O R TA G E Learning Journey naar IJsland Concrete bouw- stenen voor een nieuwe economie Tien jaar na de crisis lijken de IJslanders de wind weer in de rug te hebben. Maar hoe duurzaam is dit economisch wereldwonder ei- genlijk, in hoeverre is het vertrouwen hersteld en welke innovaties dragen bij aan een nieuwe economie. De stichting New Financial Forum ging in samenwerking met Ivo Valkenburg op onderzoek uit en bezocht tijdens een Learning Journey eind mei de echte movers & shakers in IJsland. TE K S T I VO VA LK E N B UR G E N W I LLE M VR EESW IJK I J sland telt slechts 330.000 inwoners en heeft het oud- ste parlement ter wereld. Het is een land van harde werkers, creatieve onder- nemers. Een land dat weer welvarend is en het beste scoort op de Global Gender GapIndex van het World Economic Forum. Natuurlijk wordt IJs- land ook in één adem genoemd met de financiële crisis die er verwoestend huis hield. De banken kwamen in 2002 32 | NFM ZOMER 2018 in private handen. Dat wil zeggen dat de banken eigendom werden van een aantal toch al zeer invloedrijke families, die in IJsland ‘de octopus’ wordt genoemd en tentakels heeft in alle economische sectoren. Deze families hadden weinig verstand van financiële zaken en zorgden er vooral voor dat hun familielieden lucratieve aandelen kregen. Zij moedigden be-drijven en particulieren aan zoveel mogelijk geld te lenen. Wie geld leende tegen een laag tarief in het buitenland, kon dan tegen een hoog tarief weer wegzetten op zijn IJslandse rekening. Zolang de koersen bleven stijgen, leek er weinig aan de hand. Maar de koersen gingen onderuit. Hoewel zelfs een dag voor de complete ineenstorting het land merkwaardig genoeg nog een AAA+-kredietrating genoot, kon het in feite niet anders dan daadwerkelijk failliet gaan. De schuld van de banken was inmiddels tien keer zo groot als de hele economie van het land. Een onderzoekscommissie concludeerde later in een 2300 pagina’s tellend rapport dan ook: ‘Iedereen faalde: banken, toezichthouders, poli- tiek, regering, media en de ideologie van een ongereguleerde vrije markt al helemaal’. Het faillissement sloeg diepe won- den in de hechte IJslandse gemeen- schap, zeker omdat het door de bevol- king werd ervaren als een donderslag bij heldere hemel. Duizenden mensen